Koszty nabycia kryptowalut rozlicza się rokiem poniesienia

To jedna z niewielu reguł, w których podatek od kryptowalut zachowuje się odwrotnie niż podatek od akcji — i dlatego najczęściej rozliczana jest źle.

Dwie przeciwne zasady

	Kiedy koszt jest odliczany
Akcje (art. 23 ust. 1 pkt 38)	dopiero w momencie sprzedaży
Kryptowaluty (art. 22 ust. 15)	w roku, w którym poniesiono wydatek

Przy akcjach koszt „czeka" na sprzedaż. Przy kryptowalutach nie czeka na nic: wydatek poniesiony w 2024 r. należał do zeznania za 2024 r., choćby moneta została sprzedana dopiero w 2025 r.

Co z tego wynika w praktyce

Załóżmy, że w 2024 r. kupiłeś krypto za 100 000 zł i nic nie sprzedałeś, a w 2025 r. sprzedałeś wszystko za 150 000 zł.

Kalkulator dopasowujący koszty do sprzedaży pokaże w zeznaniu za 2025 r. dochód 50 000 zł. Zgodnie z ustawą jednak:

• 2024: przychód 0 zł, koszty 100 000 zł (poz. 37) → nadwyżka 100 000 zł przechodzi dalej (poz. 40)
• 2025: przychód 150 000 zł, koszty z lat ubiegłych 100 000 zł (poz. 38) → dochód 50 000 zł

Wynik końcowy jest ten sam pod warunkiem, że zeznanie za 2024 r. zostało złożone i koszty w nim wykazano. Jeśli nie — nie ma czego przenieść do poz. 38, a w zeznaniu za 2025 r. widnieje przychód 150 000 zł i zero kosztów. Przy stawce 19% różnica to 19 000 zł podatku.

Obowiązek składania zeznania bez sprzedaży

Broszura Ministerstwa Finansów wskazuje wprost, że część E wypełniają również podatnicy, którzy w danym roku ponieśli wyłącznie koszty nabycia walut wirtualnych, nie uzyskując żadnego przychodu. Rok bez ani jednej sprzedaży nie jest rokiem bez zeznania.

Nadwyżka nie przepada, ale nie przenosi się sama

Art. 22 ust. 16 przenosi nadwyżkę kosztów na rok następny i robi to bezterminowo — nie ma tu pięcioletniego okna, które ogranicza rozliczanie straty na akcjach (art. 9 ust. 3). Przeniesienie działa jednak przez pozycję formularza, a nie automatycznie: to Ty wpisujesz kwotę z poprzedniego zeznania.

Czego kosztem nie jest

• Prowizja od wymiany krypto na krypto — art. 22 ust. 15 wyłącza ją wprost
• Wydatki na sprzęt do kopania, energię, oprogramowanie
• Odsetki od kredytu na zakup kryptowalut

Kosztem są udokumentowane wydatki bezpośrednio poniesione na nabycie waluty wirtualnej oraz koszty związane z jej zbyciem, w tym prowizje giełdy (art. 22 ust. 14).

Jeśli nie deklarowałeś kosztów w latach zakupu

To pytanie do doradcy podatkowego, a nie do kalkulatora: czy odliczenie wymaga korekty zeznań za tamte lata, czy istnieje inna ścieżka. Stawka bywa wysoka, a przy zaległym zeznaniu ochronę daje dopiero czynny żal złożony zanim urząd sam wykryje sprawę.